Arquivos: Palestras

Patricia Arias Chachero (Ponferrada, 1972) é catedrática de ensino medio na especialidade de Lingua Galega e Literatura. Actualmente exerce a docencia no IES A Pontepedriña de Santiago de Compostela. Leva máis de 25 anos vinculada á Fundación Otero Pedrayo, entidade da que actualmente é secretaria. Forma parte do Consello de Redacción de Andaina de Mulleres, a revista feminista máis antiga de Galicia, e, desde 2018, do Consello de Administración da Editorial Galaxia.

Ten colaborado nalgunhas das principais publicacións de Galicia como Tempos Novos, Grial, Sermos Galiza ou a Revista Galega de Educación.

Alejandro Gándara Porteiro. Baio, 1993.

Graduado en Xornalismo pola USC e Máster en Produción Executiva Audiovisual (MPXA) pola UDC.

Comecei no audiovisual vinculado a proxectos de corte xornalístico e cultural, e co paso dos anos funme achegando ao cinema documental, con especial interese en temas como a transmisión de memoria, a identidade e a relación das persoas co territorio, que abordo desde o traballo con arquivos audiovisuais.

Producín e codirixín a longametraxe Dorothé na Vila, que segue os pasos da etnomusicóloga suíza Dorothé Schubarth. Tamén codirixín a serie documental de TV Galicia de 20 a 20, sobre as expedicións galegas da fotógrafa Ruth Matilda Anderson. En 2025 estreei a longametraxe documental 360 Curvas, realizada xunto con Ariadna Silva, sobre os conflitos sociais acontecidos a comezos dos anos 90 na Fonsagrada.

Os meus traballos participaron en festivais de toda a Península Ibérica, coma o Festival Internacional de Cine de Xixón, Alcances, Family Film Project, a Mostra Internacional de Cinema Etnográfico (Mice), Cineuropa, Novos Cinemas ou Playdoc.

Desde 2024 son o coordinador dos Premios Fouciño, festival de curtametraxes celebrado en Baio, que busca promover o cinema nos centros educa􀀁vos e darlles un impulso aos novos talentos.

Ademais de producir e dirixir os meus propios proxectos, ao longo dos anos traballei na produción e desenvolvemento de formatos de non ficción, redactando e presentando memorias para subvencións e realizando edición de vídeo.

Manuel Lucas Mariño. Compostela, 1997.

Cineasta, músico e docente vinculado ao ámbito audiovisual. A miña carreira desenvólvese entre a creación documental e a música tradicional, combinando distintas disciplinas cunha forte atención á estética e á sensibilidade visual.

Interésame explorar historias esquecidas, a memoria e as inxustizas sociais, así como a relación entre imaxe, son e territorio. Busco que cada proxecto teña unha identidade visual propia, na que as imaxes e a música se conecten de forma auténtica e orgánica.

Nos últimos anos estiven centrado na produción e composición de proxectos musicais de De Ninghures, participando nos discos Aquí (2022) e Feira (2025), este último recoñecido co Premio Martín Códax da Música na categoría folk. Nestes traballos asumín labores de produción, composición e dirección audiovisual.

No ámbito cinematográfico fun director de fotogratia, coprodutor e compositor da banda sonora da longametraxe documental 360 Curvas, realizada xunto con Alejandro Gándara e Ariadna Silva.

Tamén dirixín a curtametraxe documental Carracedo, seleccionada en festivais como o Festival de Cans e o Tehran International Short Film Festival, e os proxectos audiovisuais Na casa deles e Na casa delas, impulsados pola Vicepresidencia da Deputación de Lugo.

Actualmente son docente substituto na Facultade de Comunicación de Pontevedra, dentro do Departamento de Comunicación Audiovisual e Publicidade, onde imparto a materia de Posprodución.

A miña práctica creativa móvese entre o cinema e a música, entendendo ambos os dous ámbitos como espazos complementarios para construír relatos sobre a memoria, a identidade e o mundo contemporáneo.

Marilar Aleixandre (María Pilar Jiménez Aleixandre, Madrid, 1947) ten unha identidade escindida –ambas feministas– entre literatura, e bioloxía e a investigación sobre argumentación e pensamento crítico como catedrática de Didáctica das Ciencias na USC. Publicou poesía, Mudanzas e outros velenos, narrativa xuvenil, A expedición do Pacífico, A cabeza de Medusa, e narrativa, Lobos nas illas, Teoría do caos. En 2022 acadou o Premio Nacional de Narrativa pola novela As malas mulleres; En 2025 publica As bocas cosidas, sobre un seu tío guerrilleiro. En canto a ensaio e biografías, é autora de Castelao segundo Rañolas, de Movendo os marcos do patriarcado: O pensamento feminista de Emilia Pardo Bazán con María López Sández, e con Emma Pedreira de Juana de Vega: a muller que desafiou o seu tempo. En 2017 ingresou na Real Academia Galega co discurso Voces termando da paisaxe galega. En 2024 foi galardoada co Premio Luís Porteiro Garea polo seu compromiso coa lingua galega no ensino das ciencias.

Afonso Vázquez Monxardín Fernández (Ourense 1960), móvese entre o mundo da historia (estudou na USC as especialidades de Prehistoria e Arqueoloxía, Xeografía e Historia de Galicia e Arquivística e Biblioteconomía, e é membro do Grupo Marcelo Macía de colaboradores do Museo Arqueolóxico de Ourense), e o mundo da lingua e literatura galega, onde desenvolveu a súa carreira profesional como Catedrático da materia no Ensino Medio, ao tempo que impartiu cursos en centros galegos e cursos de extensión universitaria en Arxentina, Chile e Brasil, coñecendo ben aquelas colectividades hai uns 40 anos.

Comprometido co activismo cultural participou no impulso ao Clube Alexandre Bóveda de Ourene nos anos noventa e á posta en marcha do Arquivo Sonoro de Galicia e do Arquivo da Emigración no seo do Consello da Cultura Galega. Colaborador en prensa pasou por varias cabeceiras (La Voz de Galicia, O Correo Galego, Galicia hoxe…) e desde hai vinte anos colabora todas as semanas en La Región de Ourense. Levou os premios de xornalismo Aurelio Carracedo da Deputación de Ourense (2009), Carlos Casares do Concello de Xinzo (2017) e Bernardo Cachamuíña, da Subdelegación de Defensa de Ourense (2024). Publicou numerosos artigos en revistas sobre temas culturais, e editou algúns libriños sobre personaxes como Afonso X, Xoaquín Lorenzo, Otero Pedrayo, Silvio Santiago, etc. Comisariou algunhas exposicións como a de “Galicia de Nós a nós” (2020) -xunto con Ana Acuña- a adaptación ourensá da de Afonso X e Galicia do Consello da Cultura Galega (2021), ou a da Historia do Rexemento Zamora 8 e a historia militar en Ourense (2024).

Comprometido coa memoria de Valentín Lamas Carvajal, recuperou unha das súas primeiras obras “El Cancionero del Miño”, que prologou e editou en facsímile en 2022 na Deputación de Ourense; elaborou a entrada “Valentín Lamas Carvajal, o cuarto pé do rexurdimento” para a web Álbum de Galicia do CCG e promoveu o roteiro de homenaxe no 150 aniversario da saída á rúa d’O Tio Marcos da Portela do 6 de febreiro, pola cidade de Ourense. É membro correspondente da Real Academia Galega desde 2018.